30 jaar logopediste: 10 dingen die ik graag geweten had toen ik startte

In 1996 studeerde ik af als logopediste, ondertussen al dertig jaar geleden. En als ik terugdenk aan die beginperiode, dan herinner ik me vooral hoe onzeker ik was. De theorie kende ik wel, maar hoe je écht effectief behandelt, een praktijk draaiende houdt, hoe je je grenzen bewaakt en hoe je ontdekt waar je goed in wilt worden, dat leerde ik pas gaandeweg, met vallen en opstaan.

En ook nu, na dertig jaar, loopt nog niet altijd alles vanzelf.

Maar als ik terugkijk op die hele weg, dan zie ik een aantal dingen die ik die onzekere starter van toen graag had meegegeven. Dus dat doe ik nu, voor jou die net begint of net gestart is. Tien tips, recht uit mijn eigen loopbaan.

Ik snap de drang om meteen je eigen praktijk uit de grond te stampen, maar mijn advies is om daar toch even mee te wachten. Ga eerst ergens werken, zodat je kan leren van je collega’s.

Ik startte zelf in een groepspraktijk en achteraf gezien ben ik daar heel blij om. Ik zag hoe collega’s met meer ervaring moeilijke casussen aanpakten, hoe ze oudergesprekken voerden, hoe ze contacten met scholen onderhielden en hoe ze de administratieve taken aanpakten. Dat soort dingen pik je alleen maar op als je collega’s hebt. Ik waagde pas in 2004 de sprong om volledig voor mezelf te gaan en die eerste jaren in een team hebben mij daar enorm goed bij geholpen.

Het klinkt misschien saai, maar het is een van de meest waardevolle dingen die je kan doen. Werk je als zelfstandige, open dan een tweede rekening voor je belastingen, sociale bijdragen en een spaarpotje.

Zet elke maand een deel van wat binnenkomt opzij, zodat dat geld er staat wanneer je het nodig hebt. Zo is er altijd budget voor je belastingen en sociale bijdragen maar ook voor investeringen zoals nieuw materiaal en bijscholingen. Maak er direct een gewoonte van, dan hoef je er later niet meer van wakker te liggen.

Een intakegesprek, een adviesgesprek, een schoolbezoek, het is allemaal werk. Toch deed ik het in het begin soms gratis, alsof mijn tijd pas begon te tellen zodra er een kind tegenover mij zat (en ik weet dat sommige collega’s dat trouwens nog altijd zo doen).

Dat is jammer, want jouw kennis en ervaring hebben evenveel waarde tijdens een overleg of een bespreking als tijdens een behandeling. Reken die gesprekken dus gewoon aan. Niet omdat je hebzuchtig bent maar omdat je vak en je tijd het waard zijn.

Zeven uur of langer therapie geven zonder pauze, ik heb het jaren gedaan. Maar ik voelde het elke keer opnieuw: ergens halverwege de middag kreeg ik een dipje. Je brein is nu eenmaal geen machine die eindeloos op hetzelfde niveau blijft draaien, je concentratie en focus verminderen na een tijdje sowieso.

Bijgevolg hoor je subtiele dingen minder goed of begin je fouten te maken. Je bent ook minder aanwezig voor het kind dat voor je zit. Mijn advies: las halverwege een echte pauze in, ook al fluistert je agenda dat er eigenlijk geen tijd voor is. Even 15 tot 30 minuten wandelen of iets helemaal anders doen (en nee, niet scrollen op je telefoon 😉). Je brein zal je dankbaar zijn, en je cliënten ook.

Aan het begin van je loopbaan hoef je nog niet te weten wat precies jouw ding is en dat is helemaal oké.

Ik kreeg in de groepspraktijk de kans om veel verschillende stoornissen te behandelen en zo werd het voor mij al snel duidelijk dat ik enkel met kinderen en jongeren wilde werken. Dat spraak, taal en toen ook nog leerstoornissen mij het meest aanspraken. Dat had ik niet ontdekt als ik me direct op één ding had vastgepind.

Proef dus gerust van alles: articulatie, taal, stem, leerstoornissen, OMFT, neurologische stoornissen… Pas wanneer je van (bijna) alles proeft, voel je uiteindelijk waar je energie van krijgt en waar je hart sneller van gaat kloppen.

En dan komt er op een bepaald moment een kantelpunt, waarop je voelt waar je hart écht ligt. Kies dan voor een specialisatie, zodat je je kan verdiepen en expert kan worden in een bepaalde tak van de logopedie.

Bij mij was dat spraak. Ik volgde ooit de PROMPT-basiscursus en dat was zo’n enorme eyeopener! Het was een volledig andere manier van kijken naar spraak en ik beet me er helemaal in vast, tot zelfs het certificeringsniveau. Maar spraak behandelen was niet het enige wat ik deed, en op een gegeven moment merkte ik dat ik gewoon niet meer met álles kon bijblijven. Het werd me te veel om zowel voor spraak, taal, OMFT, lezen en spelling bij te blijven.  Dus liet ik de leerstoornissen los en verdiepte ik me alleen nog in spraakklankstoornissen, in de diepte in plaats van in de breedte. Tot op vandaag heb ik daar nog steeds geen spijt van!

In de opleiding kreeg je de basis mee en dat is precies wat het is: een basis, een vertrekpunt. Maar wil je je echt verdiepen en de kwaliteit van je behandelingen naar een hoger niveau tillen, dan heb je extra scholing nodig.

Ik volgde er in de loop der jaren ontelbaar veel: in leerstoornissen, OMFT, spraak, taal, en elke keer veranderde er wel iets aan de manier waarop ik werk. Soms was dat een klein detail, soms mijn hele aanpak. De PROMPT-cursus veranderde zelfs mijn hele visie op spraakbehandelingen en was de start van mijn complete deepdive in dat domein.

Het leuke is nu: je weet vooraf nooit welke bijscholing dat voor jou zal worden.

Ik weet het, een administratief programma voelt als een uitgave die je er als starter liever niet direct bij neemt. Toch is het een investering en geen kost, en dat is een belangrijk verschil.

De tijd die je verliest aan het schrijven van je getuigschriften, het manueel maken van facturen, het zelf maken van lijsten om je betalingen op te volgen…, is tijd die je nooit meer terugkrijgt. Zo’n programma bespaart je zoveel tijd en het geeft je zo je avonden rond de facturatieperiode terug. Extra: start met zo’n administratief programma zo vroeg mogelijk, dan groei je er rustig mee in plaats van dat je later een hele berg administratie moet overzetten.

Ik ben al lid van de VVL sinds ik 30 jaar geleden afstudeerde en de jaarlijkse vernieuwing van mijn lidmaatschap, is voor mij een echte no-brainer.

Ok, het lidmaatschap is niet goedkoop maar als je bedenkt hoe de VVL steeds onze belangen verdedigt bij de overheidsinstanties, ook wanneer verandering uitzichtloos lijkt, dan vind ik het de investering meer dan waard.

Dankzij de VVL zijn er de laatste jaren enorme stappen gezet in het opwaarderen van ons beroep met een serieuze honorariumverhoging tot gevolg!

Ook is de VVL het ideale kanaal om op de hoogte te blijven van alle wijzigingen die regelmatig door het RIZIV worden doorgevoerd.

Zonder al dat werk achter de schermen stonden we vandaag nog lang niet waar we nu staan. Lid worden is een manier om mee te bouwen aan het verbeteren van het statuut van ons beroep. Beschouw het als een klein stukje solidariteit met alle collega’s, ook met diegenen die na jou komen.

En dan de laatste, misschien wel de belangrijkste van allemaal: je hoeft niet alles alleen te kunnen.

Loop je vast bij een cliënt, twijfel je over een diagnose of weet je even niet meer hoe je verder moet, vraag het dan aan een collega met meer ervaring. Ik deed dat vroeger en ik doe dat vandaag nog steeds. Dat is geen zwakte, integendeel, het is net zo dat je blijft groeien.

Weet ik het nog altijd niet allemaal en lukt ook bij mij zeker niet alles. Maar dat is net wat dit vak zo mooi maakt.

Je blijft leren, je blijft groeien en je blijft geraakt worden door dat ene kind dat na maanden ploeteren eindelijk die moeilijke klank begint te verwerven. Dertig jaar later voel ik die kriebel nog altijd 🙂

En juist daarom deel ik ondertussen alles wat ik in die drie decennia leerde met collega-logopedisten, via Sterk Academy. Want de mooiste manier om mijn ervaring een plek te geven, is door ze te delen met anderen.

Dus aan jou die net begint: geniet ervan, van de zoektocht, van de missers en van de kleine overwinningen. Je bent aan iets moois begonnen. En weet dat je er niet alleen voor staat.