Wanneer ik merk dat een bepaalde klank moeilijk is voor een kind, gebruik ik een screener voor spraakklanken om dieper te analyseren wat er precies misloopt.
Zo’n screener helpt me verder te kijken dan alleen “de klank lukt niet”. Want wanneer lukt de klank dan wél? In welke positie? In combinatie met welke klinker? Zit er misschien een verschil tussen een open, een geronde of een gespreide klinker?
Of lukt het in een cluster beter dan geïsoleerd? Dat soort informatie geeft me houvast om mijn behandeling strategisch op te bouwen.
1. Starten met therapie: een diepgaande analyse van spraakklanken
Na een standaard spraakklankonderzoek zoom ik in op de klanken die voor een kind nog moeilijk zijn. Ik gebruik dan een screener om alle relevante woorden voor die klank af te nemen, in initiale en finale positie en in clusters.
Een voorbeeld: ik onderzocht onlangs een jongen bij wie de klank /l/ vervangen werd door een /j/. Dankzij mijn screener voor spraakmotorische bewegingen ontdekte ik dat de /l/ wel goed lukte in woorden als klok en vlam. Die inzichten gaven me een duidelijk startpunt voor therapie. Zonder screener had ik dat waarschijnlijk niet ontdekt.
2. Evaluatie van spraakklanken: gericht opvolgen
Een screener is ook erg waardevol als evaluatie-instrument. Wanneer ik een tijdje rond een bepaalde klank gewerkt heb bijvoorbeeld volgens het CLOSER-model, neem ik dezelfde woorden opnieuw af. Zo zie ik welke posities of contexten ondertussen goed lukken en waar het nog moeilijk loopt. De evaluatie van spraakklanken helpt me om het therapieplan bij te sturen en samen met ouders de vooruitgang in kaart te brengen.
3. Spraakmotoriek observeren tijdens de afname
Naast het analyseren van de klankproductie voer ik ook een spraakmotorische observatie uit. Omdat elke klank getest wordt in combinatie met verschillende klinkers, kan ik goed observeren of de mondbewegingen passen bij de verwachte motorische aansturing. Denk aan te grote of te kleine kaakbewegingen, laterale kaakbewegingen of foutieve ronding (te veel of te weinig.
Ik neem de afname altijd op video op, zodat ik nadien rustig kan analyseren of het kind bijvoorbeeld bij een geronde klinker echt een goede ronding gebruikt of eerder met gespreide lippen praat. Deze vorm van analyseren gaat veel verder dan wat je met een standaard articulatie-onderzoek kan bereiken.
Conclusie: meer inzicht, betere behandelkeuzes
Een screener is voor mij geen extraatje, maar een essentieel instrument om doelgericht te behandelen. Dankzij deze screener krijg ik beter zicht op wat een kind al kan, waar de moeilijkheden zitten én waar ik functioneel kan starten.
De 2 screeners die ik gebruik zijn los of als bundel verkrijgbaar in de webshop. Ze zijn handig als je zelf concreet aan de slag wil met een diepgaandere klankanalyse.
👉 Bekijk de screeners in de webshop
Het maken van een grondige spraakanalyse in functie van je behandeling komt nog uitgebreider aan bod in de online cursus De Spraakbooster, die in november 2025 opnieuw open gaat voor inschrijvingen. Wil je zeker zijn dat je op de hoogte blijft?