Mijn camera… die is intussen een vaste waarde geworden tijdens mijn spraakonderzoek.
Niet als gadget, niet “omdat het kan”, maar omdat het mijn klinisch denken scherper maakt.
Wanneer ik een kind met spraakklankstoornissen onderzoek, film ik altijd mijn testafname. En hoe langer ik dit doe, hoe meer ik voel: dit is geen extraatje, dit is een essentieel onderdeel van kwaliteitsvol onderzoek.
Spraak is een motorische vaardigheid
Tijdens spraakonderzoek zijn we vaak sterk auditief gefocust. Logisch ook: we luisteren naar fouten, patronen, inconsistenties. Maar spraak is méér dan wat je hoort.
Spraak is een complexe motorische vaardigheid, waarbij tong, lippen, kaak en ademhaling perfect op elkaar afgestemd moeten worden. Net die spraakmotorische component is vaak subtiel, vluchtig en moeilijk volledig te vatten tijdens het moment zelf.
En daar maakt video voor mij het verschil.
1. Je auditieve waarneming is vluchtig
Hoe ervaren je ook bent, auditieve waarneming blijft momentopname. Kleine afwijkingen in timing, coördinatie of articulatorische bewegingen kunnen je ontgaan, zeker wanneer je tegelijk:
- het kind observeert
- interactie onderhoudt
- instructies geeft
- notities probeert te maken
Door te filmen, kan ik achteraf vertragen, pauzeren en herbekijken. Net daar zie ik vaak nuances die mijn analyse verdiepen.
2. Spraakmotoriek observeren tijdens onderzoek
Door het kind frontaal te filmen, krijg ik een helder beeld van:
- tongpositie en -beweging
- lipafronding en -spanning
- kaakstabiliteit
- overgang tussen klanken en syllaben
Dit is cruciaal wanneer je wil inschatten of er kenmerken zijn van:
- een spraakmotorische achterstand
- spraakontwikkelingsdyspraxie
- of een combinatie van fonologische en motorische problemen
Zonder beeld blijft dit vaak gissen. Met beeld kan je onderbouwen.
3. Volle aandacht voor het kind
Een onderschat voordeel: tijdens de testafname kan ik mijn volledige aandacht bij het kind houden.
Ik hoef niet krampachtig alles neer te schrijven, ik hoef geen keuzes te maken tussen kijken of noteren.
Die rust merk je ook bij het kind. De interactie wordt natuurlijker, veiliger, minder “testgericht”.
Hoe ik het praktisch aanpak
Ik hou het bewust eenvoudig:
- Ik gebruik gewoon mijn smartphone
- Die staat op een statief, op ooghoogte
- Ik film met de achtercamera, zodat het kind zichzelf niet ziet (dat leidt anders enorm af 🙂)
Geen statief?
Dan werkt een hoog glas verrassend goed. Soms zijn het de simpelste oplossingen die het meest functioneel zijn.
En wat met toestemming van ouders?
Die vraag krijg ik vaak.
Ik bespreek cameragebruik al tijdens het intakegesprek. Ik leg rustig uit:
- waarom ik film
- wat de meerwaarde is voor het onderzoek en de behandeling
- dat de beelden uitsluitend professioneel gebruikt worden
Ouders begrijpen dit bijna altijd meteen.
In al die jaren heb ik nog nooit een ouder gehad die het gebruik van video weigerde wanneer ik het helder en transparant uitlegde.
“Maar dat kost toch extra tijd?”
Ja, dat klopt. Je moet de opname achteraf bekijken.
Maar…
- je hoeft niet alles opnieuw te zien
- korte fragmenten volstaan vaak
- de informatie die je eruit haalt, maakt je behandelkeuzes zoveel gerichter
Die tijd win je later ruimschoots terug in efficiëntere therapie en betere vooruitgang bij het kind.
Videoanalyse als onderdeel van klinisch redeneren
Voor mij is filmen geen losse techniek. Het is een onderdeel van doordacht spraakmotorisch analyseren.
Het helpt me om:
- mijn hypotheses te toetsen
- mijn analyse te verfijnen
- mijn behandelplan onderbouwd op te bouwen
En net dát is wat ik logopedisten wil meegeven.
👉 Wil je hier dieper in duiken?
In De Spraakroute neem ik je stap voor stap mee in:
- hoe je een kwalitatief spraakonderzoek afneemt
- waar je spraakmotorisch op moet letten
- hoe je observaties vertaalt naar gerichte behandeling
Zodat je niet alleen meer ziet, maar ook beter weet wat je ermee moet doen.
👉 Ontdek De Spraakroute via deze link.
De Spraakroute is een vormingstraject van 3 maanden georganiseerd door SIG.
Samen maken we spraakonderzoek sterker, gerichter en onderbouwd 💛